De zuiverheid van etherische oliën; een korte uitleg

 

Etherische oliën worden gebruikt voor parfum, als smaakmaker en voor de aromatherapie. Om ze therapeutisch (aromatherapie) te gebruiken zijn er echter wel hoge eisen aan de kwaliteit en zuiverheid gesteld.

Om aan deze hoge eisen te voldoen worden therapeutische etherische oliën tijdens het productieproces getest.

Zo wordt gekeken naar

  • Een acceptabel percentage chemische bestanddelen.
  • Garantie van afwezigheid van pesticiden.
  • Afwezigheid van synthetische chemicaliën.

 

Wat wil die hoogste zuiverheid nu zeggen?
Een zuivere etherische olie moet afkomstig zijn van één plantensoort en één destillatieproces.

Ook bekende merken mengen soms/vaak verschillende kwaliteiten met elkaar of voegen chemische of synthetische stoffen toe waardoor de etherische olie verdund wordt. Testen door derden kunnen dan aantonen en garanderen dat een olie zuiver is en vrij van vreemde substanties.

Dit testen gebeurd op verschillende manieren en in verschillende stadia. Tijdens de plantselectie, de oogst, de destillatie, het verpakken en de opslag. De testmethoden gaan van simpel tot en met inmiddels de meest geavanceerde laboratorium diagnostiek.

Ik noem ze hier van eenvoudig tot geavanceerd en beschrijf ze beknopt zodat je daar inzicht in hebt. Belangrijk om een eigen oordeel over kwaliteit te vormen of aan anderen uit te leggen met welke kwaliteit oliën je werkt en waarom.

  • Sensorische evaluatie; meest simpele vorm van testen die door deskundige kwekers en destillateurs wordt uitgevoerd en waar je geen machines voor nodig hebt. Deze mensen hebben een dusdanige ervaring dat ze met reuk, visuele textuur en kleur van de olie een goed oordeel over de kwaliteit kunnen geven. Dit is nuttig, maar geeft nog geen inzicht in de zuiverheid en chemische analyse. De training hiervoor is echter vaak dusdanig dat een getrainde neus ook dit opmerkt. Denk hierbij grofweg aan het ruiken aan echte lavendel en dan een flesje synthetisch geproduceerde lavendel. Dit verschil ruik je meestal zelf al direct. Zo traint men de neus op een gegeven moment zodanig dat men de diverse lavendelsoorten zelfs kan onderscheiden.
  • Fysieke analyse; Er zijn relatief goedkope methoden om de fysieke eigenschappen van een olie te bepalen. Hiertoe behoren; soortelijk gewicht, brekingsindex en optische draaiing.Het soortelijk gewicht zegt iets over de dichtheid/zuiverheid van de essentiële olie.De brekingsindex meet de snelheid waarmee licht zich door een vloeistof voortbeweegt. Met een refractometer kan de brekingsindex van de etherische olie worden gemeten en vergeleken met de ideaal score, die is namelijk constant. Hiermee kunnen ook kleine onzuiverheden of schade worden opgespoord. Een te hoge brekingsindex kan bijvoorbeeld betekenen dat de olie is geoxideerd als gevolg van veroudering of blootstelling aan veel licht, maar kan ook betekenen dat ermee is geknoeid en er een goedkopere variant is toegevoegd (en geen pure olie meer is.)Optische draaiing is een meting van de draaiing van gepolariseerd licht terwijl het zich door chiraal materiaal voortbeweegt. Een ingewikkelde materie die erop neer komt dat men door het eindresultaat (gedraaid of niet gedraaid licht) kan zien of het om een natuurlijke of synthetische substantie gaat.

 

Moderne chemische analyse

Al in 1833 publiceerde de Franse chemicus Dumas de eerste analyse van de chemische bestanddelen van etherische oliën. (Baser et al., 2009) Tot einde 19e eeuw waren chemische reacties en optische draaiing de enige methoden die gebruikt konden worden voor het identificeren van de bestanddelen van de etherische oliën.

Met name door de recente ontwikkelingen van moderne chemische analyse methoden waaronder de gaschromatografische-massaspectrometrie en de infrarood-spectrometrie is de structurele identificatie en analyse van chemische bestanddelen nu mogelijk.

Het gaat wat te ver deze helemaal uit te leggen. Feit is dat deze moderne analyse methoden de werkzame stoffen binnen de etherische olie haarfijn kunnen detecteren en zo de chemische uitleg over de werkzaamheid ook duidelijk is geworden en zeker het verschil in puurheid van de verschillende  olieleveranciers.

Men moet ten allen tijden contact op kunnen nemen met de leverancier van een etherische olie om informatie te vragen over de testen die op de olie zijn uitgevoerd.